Bandus ligt tegen het Kruisbergse bos aan, in een rijk stukje Achterhoek. Op en rond de kwekerij leeft van alles: van salamanders in de poel tot reeën aan de bosrand. We zijn trots op hoe divers ons erf is, en we doen er elke dag ons best voor om de natuur een handje te helpen.

Wat je kunt tegenkomen
Wie rustig rondloopt en goed oplet, ziet en hoort meer dan je zou verwachten. Een kleine greep:
- Vogels als mezen, spechten en putters, die in de bamboe, de houtwallen en de nestkasten een plek vinden
- De ijsvogel, die ieder jaar komt vissen in de Victoria-vijver en de tunnelkas
- Reeën en dassen uit het Kruisbergse bos
- Zandhagedissen op zonnige, zandige plekjes
- Salamanders, padden en groene kikkers bij de paddenpoel
- Bijen, hommels en vlinders op de bloemen in de pluktuin en de borders


De paddenpoel
Halverwege het bamboebos, naast de glazen kas, ligt een grote paddenpoel. Het is een van de levendigste plekken van de kwekerij. Vroeg in het voorjaar, als het nog fris is, komen verschillende soorten salamanders en padden hier hun eieren afzetten. Later in de zomer zijn de groene kikkers aan de beurt, en op warme avonden hoor je ze dan ook goed.
Er zitten bewust geen vissen in de poel. Vissen eten graag eitjes en larven, en zo blijft de poel echt van de amfibieën.

Een drinkplek voor het wild
De poel is ook belangrijk voor de dieren uit de omgeving. We wonen op een stuifduin: de grond is zanderig en het water zakt snel weg. In de zomer is er in de wijde omgeving vaak geen oppervlaktewater meer te vinden. Dan zie je altijd dierenpaadjes naar de poel lopen, en plekken langs de waterkant waar de dieren komen drinken.
Op bezoek: de ijsvogel
Een van onze mooiste vaste gasten is de ijsvogel. Ieder jaar komt er een ijsvogeltje vissen in de Victoria-vijver, en zelfs in de tunnelkas waar onze lotussen en waterlelies staan. Een flits van blauw en oranje boven het water: hoe leuk is dat!
Op de foto krijgen we hem helaas nooit, daarvoor is hij veel te snel. Daarom hebben we hem een vaste plek gegeven: aan een paal langs de Victoria-vijver zit een silhouet van de ijsvogel in cortenstaal. Zie je de echte voorbij flitsen? Dan heb je geluk.

Schuilplekken en nestkasten
Op de kwekerij liggen verschillende houtwallen. Ze zijn een veilige schuil- en overwinterplek voor allerlei dieren, en een beschutte route om van de ene plek naar de andere te komen.
Voor de vogels hangen er nestkasten, en niet allemaal hetzelfde model: verschillende soorten vogels vragen om verschillende kasten. Samen met de wintergroene bamboehagen geeft dat het hele jaar door plek om te schuilen en te broeden.
Inheemse planten in elke border
We staan bekend om bamboe en bijzondere exoten, maar in alle borders en tuinen planten we ook altijd een aantal wilde, inheemse soorten uit. Zo versterken we de biodiversiteit en vinden insecten en vogels hier hun eigen voedselplanten. Juist die combinatie maakt Bandus zo rijk aan leven.
Wil je je eigen tuin aantrekkelijker maken voor dieren? Bij Natuurlijk tuinieren vind je inheemse en nuttige planten om mee te beginnen.
Geen bestrijdingsmiddelen
We werken niet met bestrijdingsmiddelen. Als je goed zoekt, vind je bij ons dus vast wel ergens een bladluis of een wolluisje. Dat is geen slordigheid maar een bewuste keuze: zonder plaagdieren heb je nooit een gezonde tuin. Je hebt ze nodig om ook hun natuurlijke vijanden te houden, zoals lieveheersbeestjes, gaasvliegen en vogels. Zo blijft de tuin vanzelf in balans.
Onze dieren helpen daar een handje bij. De loopeenden eten slakken, emelten en engerlingen, de kippen vangen woelmuizen en de pauwen houden kleine plaagjes zoals taxuskevers in toom.

Ecologisch werken
We zijn niet biologisch gecertificeerd, maar we werken wel ecologisch en zo natuurvriendelijk mogelijk. Daar staan we achter, in alles wat we kweken:
- Potten hergebruiken. We gebruiken potten zo vaak mogelijk opnieuw.
- Veenvrije potgrond. We werken bijna alleen nog met veenvrije potgrond, zodat er geen veengebieden voor onze planten hoeven te verdwijnen.
- Zo min mogelijk kunstmest. Kunstmest gebruiken we alleen nog bij een enkele plant waarvoor we nog geen goed alternatief hebben gevonden, zoals de lotus.
- Eigen energie. We wekken onze eigen stroom op met zonnepanelen.
Bijen op de kwekerij
Op Bandus staan bijenkasten van onze vaste imkers. De bijen vliegen onder meer op de eucalyptus en de waterlelies, en natuurlijk op alles wat er in de pluktuin en de borders bloeit. Op de festivals kun je hun honing proeven en kopen.

Planten voor de natuur
Bamboehagen blijven in de winter groen en bieden nestgelegenheid aan zangvogels. In de pluktuin en de borders staan veel bloemen waar bijen en vlinders op afkomen. Kom gerust eens kijken, en neem de tijd: hoe langer je stilstaat, hoe meer je ziet.