Veel mensen kennen de heilige lotus van vakanties naar het verre Oosten, waar de imposante bloemen menige waterkant en bloempot sieren. Toch is de lotus een plant met veel verrassingen. Hij is bijvoorbeeld helemaal geen waterlelie.
Waarom heilig?
De lotus groeit in vieze, stinkende modder, en toch zijn zijn bloemen en bladeren van een absolute schoonheid. Bovendien stoten de bladeren water en vuil af: regendruppels rollen als kraaltjes over het blad en nemen het vuil mee. Dat staat ook wel bekend als het lotuseffect. Juist dat contrast, puur en stralend uit de modder, maakt de lotus in het Oosten tot een heilige plant.
Twee wilde soorten
Nelumbo nucifera: de heilige lotus
De wilde, roze Nelumbo nucifera komt van oorsprong voor in Azië, van Zuid-Rusland tot India en van Pakistan tot Japan. Daar wordt hij ook gegeten: de jonge bladeren, de bloemen, de zaden en de wortelstokken.
Nelumbo lutea: de Amerikaanse lotus
In Noord-Amerika groeit de andere wilde soort, Nelumbo lutea. Die heeft zachtgele tot crèmekleurige bloemen. De oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika gebruikten hem al als geneesmiddel.
Geen waterlelie
Veel mensen denken dat de lotus een waterlelie is, of er in ieder geval familie van is. Dat is absoluut niet zo. De lotus heeft zich vanuit een heel onverwachte hoek aan het leven in het water aangepast. Zijn naaste verwanten zijn onder andere de plataan, een boom, en de protea, een struik.
Vroeger groeide er ook lotus in Europa. Dat weten we van fossielen. Door de ijstijden is de lotus hier verdwenen.
Zo groeit een lotus
De lotus groeit langs de oever, in ondiep water, ongeveer zoals riet of beter nog lisdodde. Hij groeit dus niet zoals een waterlelie midden in het water.
- Wortelstokken. De wortelstokken groeien door de modder heen en geven de plant stevigheid.
- Drijvend blad. In het voorjaar komen eerst drijvende bladeren omhoog. Op de diepere stukken blijft het ook bij drijvend blad.
- Zwevend blad. Heeft de plant genoeg kracht opgebouwd, dan steekt hij ook bladeren de lucht in: de kenmerkende bladeren die boven het water lijken te zweven.
- Bloemknoppen. Meestal duurt het daarna nog een paar weken voordat de eerste bloemknoppen boven het blad verschijnen.
Bloei en zaad
Eén bloem bloeit ongeveer vier dagen. De bloemen ruiken heerlijk naar ouderwetse zeep, en de geur verschilt per cultivar. Na de bloei zwelt de bijzondere vrucht, die op een douchekop lijkt, en rijpen de zaden af. Is de vrucht helemaal rijp, dan knikt hij naar beneden en laat hij de zaden in het water vallen.
Winterslaap
Worden de dagen in de herfst korter en kouder, dan gaat de lotus in winterslaap. De wortelstokken wachten rustig in de koude, vieze en vooral stinkende modder op de eerste warme dagen van het nieuwe jaar. Om in de zomer weer te stralen.
Lotus bij Bandus
Bij ons kun je de lotus in het echt zien bloeien, rond de Victoria-vijver en in de tunnelkas waar onze lotussen en waterlelies staan. We kweken verschillende soorten en cultivars, waaronder onze eigen selecties 'Prins van Hummelo', 'Prinses van Hummelo' en 'Robbert's Perfect Pink'. Een kleine greep:
'Robbert's Perfect Pink' (eigen selectie)
'Princess Abby of TMC'
N. nucifera var. caspicum
'Space Lotus 36'
Bekijk al onze lotussen, zoals ook 'Prins van Hummelo', 'Prinses van Hummelo', 'Pink and Yellow', 'Perry's Superstar' en N. nucifera sp. komarovii. Of kom langs voor advies over lotus in je eigen vijver of pot.
Zelf een lotus laten bloeien? Lees hoe je dat doet in Lotus verzorgen.