Regelmatig horen we in onze winkel dat mensen liever geen zaden willen van F1-rassen. Vaak wordt namelijk gedacht dat die genetisch gemanipuleerd zijn. Dat is niet zo.
Bij F1 komt er niets gemanipuleerds om de hoek kijken. Alleen een kwastje, een wattenstaafje of een bij, om het stuifmeel van de ene bloem naar de andere te brengen. We leggen uit hoe dat zit.
Wat betekent F1?
Een F1-hybride is niets anders dan een eerste kruising tussen twee verschillende soorten of rassen van een plant. Zelf maken we ook een F1-kruising tussen onze Victoria-waterlelies.
Het voorbeeld: onze Victoria
We hebben de Victoria amazonica en de Victoria cruziana. Dit zijn twee verschillende soorten Victoria, die allebei vrij warm water nodig hebben om in te groeien. Hun bladeren worden maximaal 2,5 meter in doorsnede.
Voor de F1-kruising neem ik met een wattenstaafje stuifmeel van de Victoria amazonica en breng dat aan op de stamper van de Victoria cruziana. Uit deze bestuiving krijg je een plant die genetisch precies voor 50% Victoria amazonica is en voor 50% Victoria cruziana. Deze kruising heet Victoria 'Longwood Hybrid' F1.
Door de verse genenpoel die zo ontstaat, krijg je veel sterkere planten. Bij de Victoria betekent het dat hij minder warm water nodig heeft en dat de bladeren zelfs tot 3 meter in doorsnede kunnen worden.
Als ik nu weer zaden bewaar van een 'Longwood Hybrid' F1 die met zichzelf is bestoven, kan de nakomeling zowel op de amazonica als op de cruziana gaan lijken, omdat je die zekerheid van 50/50 niet meer hebt. De planten worden dan ook weer zwakker.
Meer over deze bijzondere waterlelies lees je bij onze Victoria-vijver.
Een voorbeeld bij groenten
Een voorbeeld bij groenten is de hokkaidopompoen 'Amoro F1'. Dit is een struikvormige hokkaido met heerlijke vruchten, een hoge opbrengst en een erg sterke plant. Dat komt ook doordat het een F1-hybride is.
Als ik kijk naar de eigenschappen van dit ras, verwacht ik dat het een kruising is tussen de zomerpompoen 'Golden Nugget' en de 'Uchiki Kuri' (of een soort die daarop lijkt). Zo krijg je precies 50% de eigenschappen van 'Golden Nugget' (de struikvormige groeiwijze, een kleine vrucht die makkelijker door te snijden is) en 50% de eigenschappen van 'Uchiki Kuri' (de stevige, smaakvolle vrucht die geschikt is voor soep en om te grillen).
Ga je zelf weer zaden zaaien van een zelfgekweekte 'Amoro', dan kan er dus van alles uitkomen, van 'Golden Nugget' tot 'Uchiki Kuri'. De planten worden weer minder sterk en de goede combinatie van eigenschappen is moeilijk te behouden.
De kosten
Door deze teeltwijze zijn de zaden en planten kostbaarder. Er zijn meer planten nodig voor dezelfde hoeveelheid zaad, en deze manier van bestuiven is grotendeels handwerk, vooral in de biologische teelt.
Je krijgt er wel extra sterke planten voor terug, met een hogere opbrengst aan groenten en/of fruit. Het is het absoluut waard.
F1-zaden zijn dus niet genetisch gemanipuleerd.
Bekijk ook onze zaden, of lees hoe je zaden het best bewaart.